Mürşid Dede Garkın Kimdir?

Hüseyin DEDEKARGINOGLU*
Dede Garkın Ocağı Dedesi

Dede Garkın denilince akla iki ayrı kimlik gelir: Bunlardan birisi Kargın boyunun beyi olan kişi, diğeri ise Dede Garkın Ocağı’nın kurucusu yani Garkınların Dedesi.

Alevi dede ocakları arasında Dede Garkın Ocağı hem boy beyi hem de dede ocağı olması sebebiyle özel bir konuma sahiptir.

Dede Garkın Ocağı’nın en belirgin özelliği; ocak mensubu dedeler ile bu ocağa bağlı diğer dede ocaklarının ve bunların talip topluluklarının tamamının Türk kökenli yani Türkmen oluşudur.

Eldeki kaynaklara baktığımızda tarihte ilk karşımıza çıkan Dede Garkın 1240 yılında Babailer Olayı olarak baş gösteren hareketin başındaki kişidir. Anadolu’daki Aleviliğin tarihsel alt yapısı olarak ifade edebileceğimiz bu hareketteki Dede Garkın, Babailer olayının inançsal önderi Baba İlyas’ın ve askeri önderi Baba İshak’ın piridir.

Elvan Çelebi tarafından 1358–59 yılında yazımı tamamlanan ve 1230-40’lı yılları anlatan Menâkıbu’l-Kudsiyye Fî Menâsıbi’l-Ünsiyye,  adlı eserde Dede Garkın’ın 400 Türkmen obasından gelen 400 halifesini bir mürşit olarak Dede Garkın sahrasında topladığını ve kırk gün cem sürdürdüklerini ve bunca gün paymaçan (darda durma) verdikleri anlatılmaktadır . Bu eserdeki bilgilerden anlaşılacağı üzere cemin tahminen 1230-32 yıllarında Anadolu’da yapıldığını göstermektedir.

Kaynak Sayfa Devamı

Not: Bu  academia.edu web sitesinden alıntı olup, yazarı Hüseyin Dedekargınoğu’n dan izin alınarak yayınlanmıştır.